طراحی و مناسب سازی مبلمان شهری

امیرحسین امینی کارشناسی ارشد معماری
امیر سمیاری کارشناسی ارشد معماری منظر

چکیده
در یک قرن اخیر با رشد روز افزون شهر نشینی و با توجه به پیامدهایی که صنعت و
مدرنیزاسیون در زندگی شهری به همراه داشته اس ت . شاهد از بین رفتن ب س یاری از فضاهای ارزشمند
شهری و شکل گیری شتاب زده و نسنجیده فضاهایی عمومی کنونی در شهرها و در پی آن حضور پدیده
حومه نشینی بوده ایم . باید اذعان کرد که در این دوره از زمان نسبت به سایر مقاطع تاریخی، توجه و
سرمایه گذاری کمتری برای اعتلای کیفیت های محیطی در فض ا ی بازشهرها صورت پذیرفته اس ت . کمبود
و گاه فقدان مکانهایی ارزشمند طراحی شده و معماری ساخت در فضاهای شهری، نیازمند توجه به این
مهم است و لزوم برنام ه ریزی وطراحی به منظور بهبود معیارهای کیفی زندگی در عرصه شهری را مطرح
می سازد . فضای شهری در شهرهای امروزی فقط ب ه مسیر عبور و مرور تبدیل شده اند و کمتر در ابعاد
باشند و ( Place) اجتماعی پاسخگو به نیازهای انسان امروز ی اند و در این میان فضاهایی که مکان
باعث ارضای خاطر انسان شوند حذف شد ه اند بدون شک با توجه به نقش مهمی که فضاهای عمومی و
شهری در جامعه انسانی بازی می کنن د و با توجه به کارکرد مطلوبی که فضاهای مذکور در تامین سلامت
همگانی و رفاه اجتماعی و پیشبرد اهداف فرهنگی و آموزشی دارند . تجدید و احیای فضاهای ارزشمند
شهری و خلق فضای مطلوب، پاسخگو به نیازهای شهروندی و همسایگی لزوم خلق مکانی را مطرح
م یسازند که در آن افراد در تعامل با یکدیگر و جامعه قرار می گیرند تا به تثبیت جایگاه اجتماعی خود
بپردازند. جایی که فرهنگ ها نمود می یابند و افراد علاوه بر برخورداری از خلوت مطلوب، احساس قوی
از حس و تجربه اجتماعی دارن د . به یاد ماندنی بودن، سر زندگی و منحصر به فرد بودن همگی موضوعات ی
در منظر شهری موثرند و در نهایت فرد با این حس از محیط، به آن « حس مکان » هستند که در القای
احساس تعلق پیدا می کن د . این مقاله سعی در ارائه راهکارهایی در مناسب سازی منظر شهر با رویکردی
در طراحی مبلمان شهری دارد به عنوان کیفیتی معمارانه و خلاق که می تواند در غ نای هویت مکان در
شهر و ارائه خدمات و ایجاد آرامش و آسایش شهروندان موثر باشد و به بررسی خصوصیات مطلوب
٢
مبلمان شهری در طراحی بهینه فضاهای عمومی و ارائه نکات و راهکارهای موثر در طراحی آن
م یپردازند.
کلید واژگان : مبلمان شهری – طراحی بهینه – منظر فرهنگی – هویت مکان – سیمای شهر 􀂠
– تخریب گرایی – طراحی سبز – توسعه پایدار.
ضرورت مناسب سازی محیط شهری 􀂠
هدف غایی یک شهر ایجاد محیطی خلاق و پرورنده برای مردمی است که در آن زندگی می
. کنند 1
چنانکه لارنس هالپرین از مفهوم شهر بیان می دارد شهر به عنوان عرصه تکاپو و فعالیت های
انسانی چون موجودی زنده در تعامل با خود و اجتماع انسان ها است . همچون بستری است که به واسطه
آن در مدار بودن قرار م ی گیریم و با شناخت آن به درک صحیحی از جامعه خود می رسی م . سیمای شهر،
موضع درک مشترک شهروندان از هویت شهر است و بخش مهمی از خاطره جمعی ساکنان شه ر را به
خود اختصاص می دهد، به بیان دیگر منظر شهر، عضوی از جامعه شهری است که همراه با اهالی آن در
همه تجربه ها حوادث خاطره ساز که تاریخ و ذهنیت افراد جامعه را نقش می دهد حاضر بوده است .
شبیه بودن چهره شهرهای امروزی به یکدیگر که فاقد هویت و ارزشهای منحصر به خویش اندو غالباً بار
سنگین ترافیک را به دوش می کشند ، به طوری که فرصت های اندکی را برای حضور ارزشهای اجتماعی
و اخلاقی در آنها می یابی م ، ضرورت ساماندهی و مناسب سازی محیط شهری را به عنوان بستری که
خلاقیت ها در آن امکان حضور و رشد می یابند، مطرح می ساز د . مناسب سازی در غالب برنامه ریزی و
ارائه الگوها در فرایند طراحی الزاماً باید مبتنی بر تعریف علمی اهداف و برنامه ها و تعیین دقیق عملکرد
حوزه های تخصصی و دیسیپلین هایی باشد که به رغم فعالیتهای حرفه ای من ح صر به خود ، در مواردی
نیز هم پوشانی دارند، بر پایه چنین روی ک ردی می توان تصمیم گیری های سلیقه ای و تک جانبه را در
فرایند برنامه ریزی و طراحی کاهش داد.
چرا مکانها 2 برای شهر حائز اهمیت اند. 􀂠
چنانکه می دانیم پیکره شهرهای امروزی ما را حضور نابسامان عناصر ناهماهنگ و سلطه توده
های ساختمانی یک شکل و بعض اً فاقد ارزشهای مع م ارانه و فضاهای محصور میان آنها که در اغلب مواقع
فاقد عملکرد مطلوب اند به خود اختصاص می دهن د . ترافیک همه جوانب زندگی ما را در بر گرفته و حتی
١ -Laurence halprin
٢ -places
٣
در شهرهای کوچک رانندگی به سرگرمی اصلی مردم تبدیل شده است و پیاده روی یک هنر فراموش
شده است.
ورودی مناسب در ابتدای پارک، دعوت کننده به محیط
حال تصور کنید که شهرها جور دیگری باشند، برخوردار از کیفیات و ارزشهایی که در گذشته
ای نه چندان دور حائز آن بوده اند مثلاًخیابانها و پیاده روها مردم را دعوت به قدم ز د ن کنند، فضایی که
مردم در آن درنگ کنند و به واسطه شنا خ ت و ادراک محیط به درک درستی از تعامل اجتماعی و رابطه
دو سویه خود و دولت برسن د . تصور کنید پارک ها و میدان ها نقاط اصلی شهرها هستند و خیابان تنها
محلی برای عبور نخواهد بود بلکه فضایی است م د رن، پویا و روان که از طریق آن مردم به تجربه ای
اجتماعی از زندگی دست م ی یابند و مانند دالانی سبز خواهد بود که امتداد مناظر حومه ای را به مرکز
شهر می کشاند، شاید این توصیف قدری اغراق آمیز می نمای د . اماتجربه موفق بعضی از شهرها در جوامع
توسعه یافته، نشان می دهد که خلق فضاهایی بر مبنای معیارها و مقیاس انسانی که در بر گیرنده معن ی
مکان باشند نه در حومه ها بلکه در مرکز شهرها و با همسایگی متراکم شهری امکان پذیر است.
این فضاها، صحنه نمایش زندگی عموم ی اند جایی ، که فصل ها نمود می یابند فرهن گ ها در می
آمیزند و فضایی که در آن کودکان مهارت های ورزشی را یاد می گیرند، پارکهایی برای جشنها و فضایی
برای دویدن ،تجم ع ، قدم زدن، خریدن و گفتگ و . این مکان فرصتی است برای تقابل دولت با مردم و مردم
با یکدیگر . مکانی در جلوی رواق و ایوانهای تالار شهر، انستیتوهای عمومی و دفاتر پس ت . تجدید حیات
خیابانها و خلق مکانهایی مطلوب که برخوردار از صفات و کیفیات معمار ا نه باشد، علاوه بر تعامل
فرهنگ یها و احیای ارزشها ، سودآوری فراوان اقتصادی را در شهرهای بزرگ و کوچک به همراه دار د .
٤
ایجاد فضاهای عمومی پیشرفته و پر رونق، احساسی از تجربه اجتماع ی 3 را در شهروندان بر می انگیزد و
مفهوم عمیق تری از همسایگی و اجتماع ر ا در میان واح د های مسکونی نشان می دهد. این قضیه نتیجه
عکس هم دارد، به طوری که فقدان مکانهای ارزشمند عمومی، منجر به ارتباط کمتر میان واحدهای
همسایگی می شود این مکانها به شهر هویت می دهن د ، تجدید حیات و ساخت چنین فضاهایی تنها
منجر به خرید ، قدم زدن و حضور دسته جمعی انسانها نمی شود و افزون بر بالا بردن ارزش اقتصادی این
مکانها سبب می شود تا عرصه ای برای کار و زندگی توامان باشن د . چنانکه فضای عمومی و پیست
اسکیت پیرامون مرکز راکفل ر، از جاذبه های توریستی نیویورک است و همچون برج ایفل در پاریس و
پالازی سن مارکو در ونیز مردم را از ه ز اران مایل دورتر به تجربه دیدن و بودن در چنین فضایی به سوی
خود می کشد.
٣
زیبا اما ناکارآمد عدم طراحی مناسب برای نشیمنگاه
ایده طراحی چنین فضاهایی که حائز کارکردهای مطلوب شهری و فرهنگی هستند، موجب
ساماندهی و رونق همسایگی های اطراف خود می شود و حی ا تی دوباره به آنها م ی بخشد و همچنین می
تواند امکان حضور پارکها و دیگر فضاهای سبز ، مانند آب نم ا 4 و پارکهای وحش را افزایش دهد تا میزان
آسودگی و فراغ خاطر را در زندگی شهری بالا ببرد و مهم تر اینکه موجب درک بیشتر مردم و نظارت
آنها بر محیط های طبیعی و قدر دانی آنها از طبیعت شود . همچنین امکان سکونت حیوانات را در محیط
٣ - sense of community
٤ - water front
٥
فراهم سازد، چنانکه پارک حفاظتی بروکلی ن 5 خان ه ای برای بیش از 200 گونه پرنده است و منظر جدید
خیابانی 6 در نیوهاون ک ا نکیتکات 7 به کمک پیاده روهای په ن تر، درخ تانی بزرگ، پارکینگهایی کافی و
اندیشه اجتماعی ر شد یافته و برنامه ریزی توسعه شهری، حیاتی دوباره به خیابان چاپل 8 م یبخشد تا به
یکی از بخش های مهم شهر تبدیل شود.
طراحی این فضا متناسب با نیاز استفاده کنندگان نیست
اغلب این فضاهای آزاد و باز ، مانند فرومهای رومی مک ا نی برای رویارویی با هنر و س ه یم شدن
در فعا لیتهای فرهنگی دی گ ر، مانند اجرای نمایشنامه های شکسپیر در پارک یا فستیوال آلات زهی در
میدان مرکزی شهر، هستند مانند فضای باز ژرژ پمپیدودر پاریس، مردم و وقایع را به عرصه های مرکزی
شهر می کشانند، گویی که آنها را به روشنایی بعد از تاریکی رهنمون می شوند.
٥ - Brooklyn’s prospect park
٦ -a new streetscape
٧ -New Haven Connecticut
٨ -chapel street
٦
المانهای شهری که بیشتر کارکرد زیبایی دارند تا عملکردگرایی
چگونه این فضاها را خلق کنیم 􀂠
دعوت » و « دلربایی » « امنیت » هنگامی که مردم مکانها را توصیف می کنند از واژه هایی چون
بهره می گیرند و به دفعات تمایل رفتن به آن فضاها را دارند این توصیفات، کیفیاتی نامحسوس « کنندگی
از فضا را مورد بحث قرار می دهند و کیفیت فضاها به واسطه ویژگی ها و صفات مذ ک ور، به وسیله آمارها
و معیارهای سنجش یا از طریق تحقیقات میدانی مورد ارزیابی قرار می گیر د . گرچه تجربه نشان داد ه که
میزان این تحقیقات محدود اس ت ، اما در بررسی بیش از هزار فضای عمومی شهری در سرتاسر
جهان ،چهار کیفیت کلیدی را که سبب موفقیت در طراحی این فضاهاست می یابیم.
(Accessibility) • قابل دسترس بودن
(Activities) • سر زندگی و حضور فعالیت ها
(Comfort) • راحتی
(Sociability) • اجتماعی بودن
در اینجا بررسی این خصوصیات از دیدگاه طراحی مبلمان شهر ی ، به عنوان یکی از امکاناتی که
در ارتقاء و بهبود کیفیات محیطی اثر گذار است مورد بررسی قرار می گیرد. موفقیت فضاهای عمومی
ارزشمند. و خلاق در به آسانی قابل دسترس بودن و قابل رویت بودن آنها است مردم به راحتی می توانند
در آن حرکت کنند وبه سادگی از بخشهای مختلف آن استفاده کنن د . بنابراین المانهای فیزیکی و
تجهیزات شهری ، تاثیر بسزایی در دستیابی به این فضاها و برخورداری از آنها دارن د . به عنوان مثال
دسترسی در چنین فضاهایی به واسطه طراحی مناسب و ارائه ا ل گوهایی منطبق با عملکرد و زیبایی فضا
موجبات راحتی استفاده کنندگان و رضایت خاطر آنها از محیط را فراهم می سازد و همچنین سر زندگی
و فعالیت و تکاپو را که از لازمه های سلامات جامعه انسانی است افزایش می دهد.
طراحی و مناسب سازی مبلمان شهری 􀂠
در زندگی شهری امروز ب ه ندرت می توان کسی را یافت که به طریقی با مبلمان شهری سر و کار
نداشته باشد سرپناه ایستگاه اتوبوس، نیمکت پارک، آبخوری یا تابلوی اطلاع رسانی فرق نمی کند در
هر حال با یک یا چند گروه از آنها ارتباط داری م . مبلمان شهری بخش زیادی از فعالیت در شهر را سامان
می دهد و باعث بالا رفتن کیفیت برخورداری شهروندان از محیط پیرامون و افزایش رف ا ه و لذت آنها در
خیابان ، میدان ،پارک و عرصه های دیگر شهری می شود.
٧
طراحی مبلمان شهری یک موضوع میان رشته ا ی 9 است و فصل مشترکی از رشته ها و
گرای شهای مختلف است و دامنه گسترده محصولات در ا ی ن شاخه از ط ر اح ی نیازمند، طیف وسیع
تخصص ها اس ت . عمده ترین ویژگی مبلمان شهری کاربرد عام آن است و بیش از هر چیز دیگر با توده
مردم ارتباط مستقیم دارد و بدین لحاظ موضوع طراحی، ساخت و نصب آنها به ویژه در مواردی خاص
مانند طراحی برای معلولین، کودکان و سالخوردگان به مطالعات عمیق و دقیق نیاز پیدا می کند.
مبلمان شهری، مجموعه ای از تجهیزات و تسهیلاتی است که کیفیت و کارایی زندگی را در
محیط شهری ارتقا می بخشد و وظیفه هدای ت ، کنترل ، امنیت ارتباط ، راحتی، اطلاع رسانی و
تبلیغات، تزئین و تفریح در سطح شهر و خیابان را بر عهده دار د . خیابان به عنوان عرصه ای عمومی جهت
فعالیت و حضور اجتماعی انسانه ا ، به رغم کارکردهای عملکرد گرایانه، می تواند فضایی جذاب برای
گذران وقت ، گردش، خرید و دیگر مناسبات اجتماعی و فرهنگی باشد و طراحی مبلمان شهری در ای  ن
مقیاس نیاز به بررسی رفتارهای اجتماعی و تثبیت الگوهای شهرنشینی دارد توازن میان بافت اجتماعی
و فضای شهری و تجهیزات شهری، مستلزم توجه به مقیاس طراحی و حوزه کاربری مورد نظر ( محله ،
منطقه و شه ر ) است و رعایت عواملی مانند تاثیرات اقلیمی و شرایط محیطی تاثیر گذ ا ر بر برنامه ریزی و
طراحی، نوع و شدت نیاز کاربرا ن ، کمیت و کیفیت خدما ت ، مسیر طراحی تا نصب و نگهداری را مشخص
می کنند.
بنابراین انتخاب و استقرار مناسب و سنجیده مبلمان در فضای شهری ، محیطی دلنشین و
متعادل را پدید می آورد که در غنای فرهنگی و اجتماعی محله و شهر تاثیر گذار است و به اتکای همین
بافت اجتماعی تثبیت شده و ریشه دار می توان در مدت زمان کافی و با روش پویا خیابانهای محله و
شهر را به گونه ای مجهز کرد که بازتاب فرهنگ آن باشند.
طراحی، ساخت و نصب مبلمان شهری کارآمد نیازمند توجه به نکات فنی ساخت و اجرا و دانش
علمی طراحی است از دیدگاه طر ا حان انتخاب و طراحی مناسب تجهیزات و امکانات شهری حفظ هویت
مکان و نمود بیشتر آن را ممکن می سازد و این برخورد به ویژه در احیای بافت تاریخی و سنتی شهرها
بسیار موثر است .
گزینشی حساس و محتاطانه در طراحی جزئیات و ارادئه راه حل هایی خ لا ق در طراحی به همراه
را « مکان » جانمایی و نصب مناسب، نگهداری و نظافت مبلمان شهری حس تعلق و خاطره انگیزی در
افزایش می دهد و آشفتگی بصری در سیمای شهری را سامان می بخش د . طراحی مجموعه ای از عناصر
٩ -interdisciplinary
٨
شهری که پاسخگو به طیف وسیعی از نیازها باشد باید بر اساس تخمین تع د اد مصرف کنندگان و بررسی
شخصیت ورفتار و شناخت جایگاه اجتماعی شان صورت پذیر د . چرا که هماهنگ کردن اجزای مبلمان
شهری همیشه ساده تر از هماهنگ کردن مردم و رفتارهای عمومی آنهاس ت . به عنوان مثال کاربرد
مناسب رنگ در طراحی مبلمان شهری یکی از راهکارهای مطلوب در مناسب سازی سیما و منظر شهر
است و تاثیر بسزایی در ادارک محی ط 10 دارد به طوری که میان 16 تا 35 سالگی رنگها در بهترین و دقیق
ترین وضع خود درک می شو د . خردسالان و سالخوردگان مهارت کمتری در تفکیک و تشخیص رنگها
دارند و برای سنین بالای 55 ، سرعت تفکیک رنگها روبه وخامت می گذارد. چنانکه در جامعه مورد نظر
طراح، حدود سنی استفاده ک نندگان در دست اس ت ، توجه به نحوه استفاده و م یزان برخورداری آنها از
امکانات باید در نظر گرفته شون د . بر این اساس با توجه به تنوع افراد از لحاظ سنی و شخصیتی استفاده
از رنگهای خاکستری و خنثی که در هماهنگی با گسترده ای از رنگهاست و رنگهایی با رنگ مایه کم برای
محیط های فعال مناسبند و می توان از رنگهای قوی تر به منظور تاکید و برانگیختن استفاده کرد.
انعطاف پذیری وا نطباق کیفیت های برتر در طراحی یک مجموعه هماهنگ با مواردی چون
عملکرد، دوام، سازگاری با محیط و ش ا یستگیهای زیبایی شناسانه ، سبب خوانایی در محیط می شود ، به
طوری که ناظر معمولی می تواند ارتباط منطقی بین حوزه ها را درک کند و حضور مطلوب مبلمان
ناخودآگاه درک می گردد و به گونه ای در ذهن نقش می بندد که گویی همیشه به این محل و خیابان
تعلق داشته است.
هماهنگ سازی در طراحی مبلمان شهری
یکپارچه سازی مبلمان شهری از دیگر مواردی است که می تواند در نظم وانسجام ساختار
فیزیکی و اجتماعی محیط اثر گذار باشد وموجب هماهنگی بصری و احیای هویت منطقه ا ی و شهری
١٠ - perception of environment
٩
شود. ابداع خانواد ه ای قابل توسعه از مبلمان شهری که اتصالات مشابه و پایه نگهدارنده مشترک داشته
باشند، هدف سیستم های مبلمان یکپارچه است که موجب هماهنگی در اجزای شهر، کاهش مصرف
مواد، تقلیل هزینه های ساخت و کاهش ابعاد می شو د . علاوه بر این می توان از سیستم های چند منظوره
با قابلیت ترکیب ساختاری دو یا چند عنصر شهری به منظور افزایش کارایی و کاهش هزینه و حفظ
هارمونی در ظاهر و پیوستگی در اجزا استفاده کرد.
از اص ل یترین عواملی که می تواند نقش ب س زایی در طراحی بهینه مبلمان و ا ل مانهای شهری و
نحوه نصب و استقرار آ ن ها داشته باشد توجه به مساله تخریب گرای ی 11 به عنوان یک معضل اجتماعی
است که سبب آسیب پذبری تجهیزات عمومی شهر می شو د . طراحی مبلمان مقاوم در برابر
تخری بگرایی مستلزم درک صحیح طراحی از شرایط جامعه مورد نظر و بررسی عوامل تاثیر گذار در بروز
این معضل و ارائه راهکا ر های سودمن د در کاهش خسارات است. به طوری که طراح می تواند جزئیات را
به گونه ای کارا و زیبا طراحی کند که امکان برخورداری آسان را برای مخاطبین فراهم کند تا توهم و
مشکلی در استفاده ایجاد نشود و همراه با آفرینش محیطی انسانی ، احساس احترام را در افراد برانگیزد
عناصر شهری مقاوم در برابر تخریبگرایی
و علاوه بر این حس تعلق و تعهد اجتماعی را در برابر تملک فردی افزایش ده د . ظهور وشیوع
تخریب گرایی حوز ه هایی از مناطق شهری که در تحلیل روشناسای محیط ی 12 و قلمروهای ثانویه نامیده
م یشوند بیشتر اس ت ، این مناطق کمتر نقش مرکزی و انحصاری دارند و نظارتی را که در فضای خصوصی
14« فضای قابل دفا ع » و اماکن عمومی می بینیم در اینجا کمتر حاکم است . در بررسی اسکارنیوم ن 13 از
١١ -vandalism
١٢ - environmental psychology
١٣ -Oscar Newman
١٠
عدم ارتباط در د رست و تضادی که ممکن است بر سر قلمروهای ثانویه رخ دهد م ی تواند، منجر به بی
مسوولیتی در حفظ و نگهداری این مکانها و تجهیزات و اموال عمومی مربوط به آ نها شود . از اینرو نیومن
این فضاها را قلمرو های غیر قابل دفاع م ی نامد. اساساً تخریب گرایی به عنوان یک پدیده اجتماعی در
مناطقی که بافت جمعیتی ناهمگونی دارند و نظارت دقیقی بر ف ض اها و تجهیزات آنها وجود ندارد و یا
اینکه با افزایش جمعی ت ، یا مهاجرت و دگرگونی در نظام ارز ش ی روبه رو هستند به وفور یافت می شود
ناگفته پیداست که هرکس به طور ذاتی تمایل دارد به محیطی که جذاب است و خوب حفظ م ی شود
احترام بگذارد بنابراین طراحی مناسب، نصب و اجرا ی کارآمد و نگهداری و نظارت دقیق، فرصت کمتری
را به تخریب گران جهت آسیب رسانی و تخریب بیشتر می دهد.
سازگاری با محیط زیست  طراحی سبز 􀂠
اندیشه سبز یک مکتب فکری بین المللی در طرفداری از موضوعات اکولوژیکی است که از
اواخر دهه 80 ظهور کر د . تا الگوهای تولید و مص ر ف را به سوی جریانی سازگارتر با محیط زیست سوق
دهد. بر پایه این تفکر، اندیشه توسعه پایدار در سیاستگذاریهای کلان در سطوح بین المللی، ملی، ناحیه
ای و محلی با هدف کاهش آلودگی ، عدم تخریب محیط زیست، آسیب نرساندن به لایه اوزون یا گرم
شدن جهانی هوا، مدیریت بهتر م ن ابع و ساماندهی شهرها، حفاظت از گونه ها و زیست گاهها و نیز
حفاظت از خاک مطرح می شو د . هر دولتی برای دستیابی به توسعه ای پایدار برنامه های عملیاتی خاص
دارد و رسیدن به اهداف نوع دوستانه در دراز مدت نیازمند تنظیم برنامه های اجرایی و راهبردی اس ت .
بر این اساس ان د یشه سبز در طیف گسترده ای از دانشها و مهارت ها نقش محوری دارد و می تواند در
مقیاس طراحی مبلمان و المانهای شهری به منظور کاهش میزان صدمات زیست محیطی در هر مرحله از
فرایند تولید و مصرف مطرح شو د . طراحی محصولاتی که قابلیت بازیافت داشته باشند و انتخاب
شیو ههای ب هینه تولید استفاده از فرم طبیعی و دست نخورده مواد و مصالح با قابلیت برگشت پذیری در
منظر شهری و حداقل گرایی از اصولی هستند که در ایجاد چهره ای پاک و سبز از شهر موثر واقع می
شوند. استفاده از عناصر طبیعی در شهر برای ایجاد ارتباط بین محیط انسان ساخت و طبیعی، ی کی از راه
حل هایی است که از دیر باز ، ذهن طراحان را به خود م ش غول کرده است عناصر طبیعی چون پایه های
ادراکی عمیقی در ذهن مردم دارند، در منظر مورد استفاده وسیع قرار می گیرند.
١٤ -defensible spaces
١١
نتیجه 􀂠
زندگی شهری برای بسیاری از مردم وقتی به خوبی جریان می یابد که حرکت در مقیا س پیاده و
در واحدهای محله ای تعریف شود و فضای شهر تنها در خدمت عبور و مرور وسایل نقلیه و متاثر از
اصول ترافیک و مهندسی محض نباشد و کیفیات زیبایی شناسانه و راه حل های منطبق با اصول انسانی
و اخلاقی در سازماندهی محیط مد نظر قرار گیر د . کلید موفقیت در برنامه ری ز ی و طراحی، مشارکت فعال
جوامع محلی از همان ابتدای پروژه بسط آن و بهره گیری از دانش بومی منطبق با اصول توسعه پایدار
است که نیازمند بینشی همگام با ارزشهای اکولوژیکی و همراه با طبیعت است و نه بر ضد آ ن . در این
راستا تخصیص کل فرایند تصمیم گیری به حوزه های حرفه ا ی، علمی و دانشگاهی اقدام مناسبی نیست
و اجرای راه حل های پیشنهادی باید به موازات ارزش های جوامع محلی صورت پذیر د . این رویکرد زمانی
موفقیت آمیز خواهد بود، که فرایندهای جدید مشارکتی مردم و متخصصین مد نظر قرار بگیرد و
طراحان برنامه ریزان چه در مقیاس طراحی مب ل مان شهری و چه در ابعاد وسیع ساماندهی و مناسب
سازی محیط شهر به عنوان مشاوران مردم در حوزه های حرفه ای حضور یابند.
منابع و ماخذ 􀂠
• How to turn a place around / a handbook for creating successful
public spaces / I 53 waverly palce 4th floor New York. NY i..i 4
• Burton Elizabeth, Mitchell Lynne / Inclusive urban design: street for
life/ architectural press.
• Oscar Newman; Defensible space: Crime prevention through urban
design: New York: Macmillan 1972
• www. http//. Street furniture. Com
• مرتضایی، سید رضا / رهیافتهایی در طراحی مبلمان شهری / انتشارات سازمان شهرداریهای
کشور.
12 بهار و + • سیروس صبری، رضا / منظر شهری / فصلنامه معماری ایران، دوره سوم ، شماره 13
تابستان 82
١٢
• بل، سایمون/ منظر، الگو، ادراک و فرایند / ترجمه دکتر بهناز امین زاده، انتشارات دانشگاه تهران
. تابستان 1382
١٣
همایش ملی مناسب سازی محیط شهری
عنوان مقاله :
طراحی و مناسب سازی مبلمان شهری
گردآورندگان:
امیرحسین امینی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه آزاد قزوین
امیر سمیاری کارشناسی ارشد معماری منظر دانشگاه شهید بهشتی